งดอาหารก่อนเจาะเลือดกี่ชั่วโมง และต้องงดอะไรบ้าง

ทำไมบางรายการต้องอดอาหาร

อาหารและเครื่องดื่มที่มีพลังงานทำให้ค่าน้ำตาลในเลือดและไตรกลีเซอไรด์สูงขึ้นชั่วคราว ค่าที่ได้จึงไม่สะท้อนภาวะปกติของร่างกาย และอาจทำให้แพทย์ตีความผิดได้ การอดอาหารตามเวลาที่กำหนดช่วยให้ผลเทียบกับครั้งก่อนได้อย่างมีความหมาย

รายการที่มักต้องอดอาหาร ได้แก่ น้ำตาลในเลือดหลังอดอาหาร (FBS) ไขมันในเลือด และไตรกลีเซอไรด์ ส่วนรายการอื่น เช่น ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด ปัสสาวะ หรือไทรอยด์ ไม่จำเป็นต้องอดอาหาร

อดอาหารกี่ชั่วโมง

โดยทั่วไปแนะนำ 8-12 ชั่วโมงสำหรับการตรวจน้ำตาลและไขมันในเลือด การอดนานเกิน 12-14 ชั่วโมงก็ไม่ใช่ผลดี เพราะร่างกายอาจเริ่มสลายไขมันทำให้ค่าคลาดเคลื่อนได้เช่นกัน

หากตรวจในตอนเช้า การงดอาหารตั้งแต่หลังมื้อเย็นและดื่มน้ำเปล่าได้ตามปกติเป็นวิธีที่ทำได้ง่ายและได้ผลตรวจที่เชื่อถือได้ ช่วงเวลาที่เหมาะสมคือเจาะเลือดประมาณ 8-10 ชั่วโมงหลังมื้อสุดท้าย

ดื่มอะไรได้และควรงดอะไร

ระหว่างอดอาหารสามารถดื่มน้ำเปล่าได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีพลังงานทุกชนิด รวมถึงกาแฟและชาที่ใส่นมหรือน้ำตาล น้ำผลไม้ น้ำหวาน และแอลกอฮอล์

• ดื่มน้ำเปล่าได้ตามปกติ เพื่อให้เจาะเลือดได้ง่าย
• งดกาแฟ ชา นม น้ำผลไม้ และเครื่องดื่มชูกำลัง
• งดแอลกอฮอล์อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนตรวจ
• งดสูบบุหรี่ในเช้าวันตรวจ เพราะมีผลต่อความดันและบางรายการ
• ยาประจำตัว: สอบถามแพทย์ก่อนว่างดยาหรือไม่ โดยเฉพาะยาความดัน เบาหวาน และยาลดไขมัน

ถ้าลืมอดอาหารจะทำอย่างไร

ถ้ารับประทานอาหารมาแล้ว ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ก่อนเก็บตัวอย่าง ทีมงานอาจแนะนำให้เลื่อนการตรวจหรือเปลี่ยนรายการที่ยังตรวจได้ในสภาวะนั้น ซึ่งดีกว่าการตรวจแล้วต้องกลับมาตรวจซ้ำ

ในกรณีที่ต้องเจาะเลือดด่วนด้วยเหตุผลทางการรักษา แพทย์จะเป็นผู้พิจารณาว่าผลการตรวจยังมีประโยชน์เชิงคลินิกหรือไม่ แม้ไม่ได้อดอาหาร